De 'grote overdracht': hoe babyboomers hun vermogen willen doorgeven
België staat aan de vooravond van de grootste vermogensoverdracht in zijn geschiedenis. Door de vergrijzing van de babyboomgeneratie zal deze 'grote overdracht' van fortuin het patrimoniale, financiële en vastgoedlandschap van ons land de komende jaren grondig veranderen. Een enquête1 van BNP Paribas Fortis onder 1.114 Belgen van 65 jaar en ouder onthult de intenties en prioriteiten van deze generatie voor de overdracht van hun vermogen.
Het geleidelijk verdwijnen van de babyboomleeftijdscategorieën, die een aanzienlijk deel van de financiële en onroerende activa bezitten, zal het vermogensevenwicht door elkaar schudden. Binnen 15 jaar zal deze beweging (mensen geboren tussen 1946 en 1964) een massale en ongeziene herverdeling van de rijkdommen op wereldschaal teweegbrengen, ter waarde van maar liefst 84.400 miljard dollar1. In België wordt dit proces de 'grote overdracht' genoemd.
3 op de 4 senioren zijn voorstander van een schenking bij leven
Het hoogtepunt van deze 'grote overdracht' wordt verwacht tegen 2040. Ze brengt niet alleen belangrijke economische, fiscale en maatschappelijke uitdagingen met zich mee, maar vormt ook een structurerende factor voor de volgende generaties, vooral bij belangrijke vermogensbeslissingen zoals toegang tot huisvesting.
Om de intenties van de babyboomers inzake schenkingen te evalueren, voerde BNP Paribas Fortis een exclusieve enquête uit onder meer dan 1.000 vertegenwoordigers van deze generatie.
Eerste opvallende vaststelling: bijna 3 op de 4 senioren zijn voorstander van een schenking bij leven.
In detail:
- 25% heeft al een deel van hun vermogen overgedragen.
- 15% overweegt dit binnenkort te doen.
- 31% heeft hier nog niet over nagedacht, maar staat ervoor open.
- 29% staat niet open voor een schenking bij leven.
"Deze intentie tot vroegtijdige overdracht doet zich steeds vroeger voor en past vaak in een logica van ondersteuning op sleutelmomenten in het leven van kinderen. Vooral bij hun grootste financiële hindernis: de toegang tot huisvesting", zegt Isabelle Brévière, Director Estate Planning bij BNP Paribas Fortis.
Vastgoed als spil van de generatieoverdracht
Het vastgoedvermogen van de Belgische gezinnen bedraagt 1.974 miljard euro1, ofwel 327% van het bbp. Het financiële vermogen staat op 1.309 miljard euro. Het patrimonium van de babyboomers in België piekt tussen 65 jaar en ouder. Ze beschikken dan over een gemiddeld vermogen van meer dan € 307.7002 tegenover een gemiddeld vermogen van € 337.400 voor 75-plussers. Naast vastgoed bereikt ook het opgebouwde spaaraandeel een piek in deze leeftijdsgroep.
Vastgoed is op alle leeftijden het belangrijkste onderdeel van het vermogen. Vooral tussen 65 en 74 jaar: ‘bakstenen’ vertegenwoordigen bijna twee derde van het vermogen. Babyboomers concentreren zo een aanzienlijk deel van het Belgische kapitaal dat de komende jaren zal worden overgedragen. Zeker omdat zij in 2024 ongeveer 14,4% van de Belgische bevolking vertegenwoordigden (tegenover 12,5% tien jaar eerder), met prognoses die erop wijzen dat de mediane leeftijd de komende jaren zal blijven stijgen3. Deze demografische evolutie benadrukt de noodzaak van vervroegde successieplanning, zowel voor de schenkers als de begunstigden.
Van de babyboomers die openstaan voor een schenking, wil 20% enkel vastgoed overdragen en overweegt 18% een combinatie van roerend en onroerend vermogen. Met andere woorden, bijna 4 op de 10 senioren die openstaan voor een schenking integreren vastgoed in hun vermogensstrategie.
Deze tendens is nog uitgesprokener bij senioren met meerdere woningen: een derde van hen (33%) wil zowel vastgoed als financieel vermogen overdragen. Dit weerspiegelt de structuur van het Belgische patrimonium zelf, dat grotendeels in bakstenen is geïnvesteerd.
In een context waarin persoonlijke inbreng een doorslaggevende rol speelt in de toegang tot vastgoedkrediet, worden deze overdrachten – in de vorm van liquiditeiten, vastgoed of een combinatie van beide – een structurerende factor in de residentiële trajecten van de volgende generaties.
Contrasterende regionale realiteiten
De enquête onthult ook de voorkeuren voor schenkingen volgens de gewestelijke vermogensstructuur:
- In Vlaanderen geven senioren meer de voorkeur aan roerende schenkingen: 38% wil enkel financiële activa schenken tegenover 16% enkel onroerende schenkingen.
- In Brussel en Wallonië komt de schenking van alleen onroerend goed vaker voor: respectievelijk 27% en 24% tegenover 28% en 24% voor roerende schenkingen.
Deze resultaten vertalen geen culturele verschillen, maar weerspiegelen aparte patrimoniale samenstellingen. In Vlaanderen is het mediaan vermogen per gezin historisch hoger, met een groter aandeel gediversifieerde financiële activa. In Brussel en Wallonië vormt vastgoed een centraler deel van het vermogen van gezinnen. Dit lijkt te wijzen op verschillen in beleggingsstrategieën en regionale economische opportuniteiten.
Belastingen verlagen en kinderen ondersteunen: de twee belangrijkste drijfveren
De belangrijkste motivatie voor een schenking blijft het verminderen van de successierechten, aangehaald door 68% van de senioren die openstaan voor schenkingen, en tot 77% bij degenen die meerdere onroerende goederen hebben. Financiële steun aan kinderen komt op de tweede plaats (46%) en is vaak bedoeld om concrete projecten te begeleiden, zoals de aankoop van een eerste woning, op een moment dat de financiële behoeften het grootst zijn.
Bovendien wil 82% van de senioren die openstaan voor een schenking bij voorkeur doorgeven aan hun kinderen. En bijna 46% van de grootouders overweegt een rechtstreekse overdracht naar hun kleinkinderen, soms in een logica van transgenerationele overdracht.
Meer nood aan begeleiding
Een onroerende schenking blijft een complexe en dure verrichting voor de schenkers. Eén op de drie senioren vindt de kostprijs een grote hinderpaal (32%), gevolgd door de fiscale en juridische complexiteit (16%). 41% van de potentiële schenkers op korte termijn is bang voor de kosten.
In deze context vindt één op twee senioren die openstaan voor een schenking een gepersonaliseerde begeleiding door een notaris noodzakelijk. En van alle ondervraagden verwacht 47% nu een informerende, plannende of adviserende rol van hun bank – een aandeel dat stijgt tot 62% bij wie een toekomstige schenking plant.
"We stellen vast dat de Belgen zich steeds meer bewust worden van het belang om te anticiperen op de overdracht van hun vermogen, zowel om de fiscaliteit te optimaliseren als om de projecten van hun naasten concreet te ondersteunen. Deze enquête bevestigt dat vastgoed centraal blijft in de patrimoniale bekommernissen en dat professionele begeleiding essentieel wordt om door de juridische en fiscale complexiteit te navigeren", besluit Isabelle Brévière.
Met zijn 32 gespecialiseerde Estate Planners wil BNP Paribas Fortis aan deze groeiende verwachting voldoen, door haar klanten te begeleiden bij een vroegtijdige, gestructureerde en evenwichtige overdracht die zowel de keuzes van de schenkers als de levensprojecten van de toekomstige generaties veiligstelt.
***
1 Bron: Deze kwantitatieve studie werd uitgevoerd door het studiebureau Data Synergy in opdracht van BNP Paribas Fortis, bij een representatief staal van 1.114 Belgen die financieel onafhankelijk zijn en 65 jaar of ouder. De gesprekken vonden plaats tussen 24 november en 1 december 2025. De maximale foutenmarge bedraagt 3%.
2 Bron: Nationale Bank van België
3 Bron: Nationale Bank van België - Early results of the fourth wave of the Belgian Household Finance and Consumption Survey
4 Bron: Eurostat, Demografische gegevens Europese Unie, 2021-2023
